học tốt ngữ văn 6
(tập một)
Tỏi bản, cú bổ sung










nhà xuất bản đại học quốc gia TP. hồ chớ minh


lời núi đầu
Thực hiện chương trỡnh Trung học cơ sở (ban hành kốm theo Quyết định số 03/QĐ-BGD&ĐT ngày 24/1/2002 của Bộ trưởng Bộ Giỏo dục và Đào tạo), mụn Ngữ văn được triển khai dạy học theo nguyờn tắc tớch hợp (văn học, tiếng Việt và làm văn), phỏt huy tớnh chủ động tớch cực của học sinh.
Nhằm giỳp cỏc em học sinh cú thờm tài liệu tham khảo để tăng cường khả năng tự học, chỳng tụi biờn soạn bộ sỏch Học tốt Ngữ văn Trung học cơ sở. Theo đú, cuốn Học tốt Ngữ văn 6 – tập một sẽ được trỡnh bày theo thứ tự tớch hợp cỏc phõn mụn:
- Văn
- Tiếng Việt
- Làm văn
Cỏch tổ chức mỗi bài trong cuốn sỏch sẽ gồm hai phần chớnh:
I. Kiến thức cơ bản
II. Rốn luyện kĩ năng
Nội dung phần Kiến thức cơ bản với nhiệm vụ củng cố và khắc sõu kiến thức sẽ giỳp học sinh tiếp cận với những vấn đề thể loại, giới thiệu những điều nổi bật về tỏc giả, tỏc phẩm (với phần văn); giới thiệu một số khỏi niệm, yờu cầu cần thiết mà học sinh cần nắm để cú thể vận dụng được khi thực hành.
Nội dung phần rốn luyện kĩ năng đưa ra một số hướng dẫn về thao tỏc thực hành kiến thức (chẳng hạn: tập túm tắt một văn bản, tập đọc một văn bản theo đặc trưng thể loại, tập nhận diện từ và cỏu tạo từ tiếng Việt, nhận diện lời văn và đoạn văn tự sự, luyện tập xõy dựng bài tự sự – kể chuyện đời thường...). Mỗi tỡnh huống thực hành trong phần này đặt ra một yờu cầu học sinh phải thụng hiểu kiến thức cơ bản của bài học; ngược lại, qua cụng việc thực hành, kiến thức lớ thuyết cũng cú thờm một dịp được cũng cố. Vỡ thế, giữa lớ thuyết và thực hành cú mối quan hệ vừa nhõn quả vừa tương hỗ rất chặt chẽ.
Ngoài cỏc nhiệm vụ trờn, ở một mức độ nhất định, nội dung cuốn sỏch cũn hướng tới việc mở rộng và nõng cao kiến thức cho học sinh lớp 6. Điều này thể hiện qua cỏch tổ chức kiến thức trong từng bài, cỏch hướng dẫn thực hành cũng như giới thiệu cỏc vớ dụ, cỏc bài viết tham khảo.
Cuốn sỏch chắc sẽ cũn những khiếm khuyết. Chỳng tụi rất mong nhận được ý kiến đúng gúp để cú thể nõng cao chất lượng trong những lần in sau.
Xin chõn thành cảm ơn.

nhúm biờn soạn
con rồng chỏu tiờn
(Truyền thuyết)
I. Về thể loại
1. Truyền thuyết là loại truyện dõn gian kể về cỏc nhõn vật và sự kiện cú liờn quan đến lịch sử thời quỏ khứ.
Truyền thuyết là tỏc phẩm nghệ thuật truyền miệng nờn nú thường cú yếu tố tưởng tượng, kỡ ảo.
Truyền thuyết thể hiện quan điểm, thỏi độ và cỏch đỏnh giỏ của nhõn dõn đối với cỏc sự kiện và nhõn vật lịch sử được kể.
2. Truyền thuyết cú mối quan hệ chặt chẽ với thần thoại. Cỏc chi tiết hoang đường, kỡ ảo vốn là đặc trưng của thần thoại cũng thường xuyờn được sử dụng trong truyền thuyết làm chức năng "huyền ảo hoỏ" cỏc nhõn vật, sự kiện; thể hiện sự tụn sựng, ngưỡng mộ của nhõn dõn đối với cỏc nhõn vật đó đi vào truyền thuyết. Cú nhiều cõu chuyện thần thoại được "lịch sử hoỏ" để trở thành truyền thuyết (vớ dụ như truyền thuyết thời cỏc vua Hựng), điều đú chứng tỏ sự phỏt triển tiếp nối của truyền thuyết sau thần thoại trong lịch sử văn học dõn gian(1).
3. Cỏc truyền thuyết về thời đại Hựng Vương - thời đại mở đầu lịch sử Việt Nam (cỏch ngày nay khoảng bốn nghỡn năm và kộo dài chừng hai nghỡn năm) như: Con Rồng chỏu Tiờn; Bỏnh chưng, bỏnh giầy; Sơn Tinh, Thủy Tinh; Thỏnh Giúng... đều gắn với việc nhận thức về nguồn gốc dõn tộc và cụng cuộc dựng nước, giữ nước dưới thời cỏc vua Hựng.
II. Kiến thức cơ bản
1. Truyền thuyết Con Rồng chỏu Tiờn cú nhiều chi tiết thể hiện tớnh chất kỡ lạ, lớn lao, đẹp đẽ về nguồn gốc và hỡnh dạng của Lạc Long Quõn và Âu Cơ. Trước hết, cả hai đều thuộc dũng dừi cỏc thần. Lạc Long Quõn là con trai thần Long Nữ (thường ở dưới nước), Âu Cơ thuộc dũng họ Thần Nụng (ở trờn nỳi). Thứ hai, Lạc Long Quõn cú sức khoẻ vụ địch, cú nhiều phộp lạ, thường giỳp dõn diệt trừ yờu quỏi, dạy dõn cỏch trồng trọt, chăn nuụi; Âu Cơ xinh đẹp tuyệt trần.
2. Về việc kết